Pakhlava en Sheki-halva: zoet Azerbeidzjan
Azerbeidzjaanse pakhlava is een ruitvormig gebakje van dun deeg met noten en saffraansiroop — vaster en minder zoet dan de Turkse baklava. Sheki halvası is iets heel anders: laagjes gefrituurde rijstmeeldraden met noten en siroop, warm gesneden in Sheki. Reken op 1–3 manat (€ 0,50–1,60) per stuk.
Pakhlava: de ruit met de walnoot
De Azerbeidzjaanse variant wordt gebakken in een grote platte pan, met acht tot vijftien lagen dun deeg en daartussen gemalen walnoten of hazelnoten met suiker en kardemom. Vóór het bakken wordt hij in ruiten gesneden en krijgt elke ruit een halve walnoot in het midden; na het bakken gaat er saffraansiroop of honingsiroop overheen, die door de sneden naar beneden zakt. Het resultaat is compacter en droger dan de Turkse baklava met pistache, en beduidend minder plakkerig.
Pakhlava hoort bij Novruz, het lentenieuwjaar rond 20–24 maart. Op de feesttafel staat hij naast şəkərbura (een halvemaan van deeg gevuld met noten en suiker, met een gekartelde rand) en qoğal (een hartig, laagjes-rond broodje met kurkuma en venkel). Die drie samen, met gekiemde tarwe (səməni) en geverfde eieren, vormen het klassieke Novruz-arrangement. Buiten die periode koop je pakhlava gewoon het hele jaar bij banketbakkers en in de zoetwarenafdeling van supermarkten.
Sheki halvası: geen halva zoals je die kent
Wie halva kent als een blok geperste sesampasta of als een grieskoek, moet dat beeld loslaten. De halva van Sheki bestaat uit rishta: flinterdunne draden van rijstmeelbeslag die door een zeef in hete olie worden gelaten en tot matjes gedroogd. Die matjes worden gestapeld met gemalen noten en kruiden, in een pan gedrukt, gebakken en overgoten met suikersiroop, vaak gekleurd met saffraan tot een dieporanje bovenkant. Hij wordt in ruiten gesneden en het liefst warm gegeten, met thee ernaast.
De halva is verbonden met de stad zelf. In Sheki zitten in de oude kern meerdere halva-bakkerijen waar het maken achter een raam gebeurt; je ziet het beslag in de olie druppelen en de matjes op rekken drogen. Vraag om een verse plak in plaats van eentje uit de vitrine — het verschil is groot.
Wat kost het en wat neem je mee
| Product | Prijs | Indicatie in euro |
|---|---|---|
| Pakhlava, per stuk | 1–2,50 AZN | € 0,50–1,30 |
| Sheki halva, per stuk (warm, ter plaatse) | 1,50–3 AZN | € 0,80–1,60 |
| Gemengde doos zoet, per kilo | 15–30 AZN | € 8–16 |
| Cadeaudoos Sheki halva om mee te nemen | vanaf circa 15 AZN | vanaf circa € 8 |
| Şəkərbura / qoğal rond Novruz, per stuk | 1–2 AZN | € 0,50–1 |
Reken met ongeveer 1,90 AZN voor 1 euro; de manat is aan de dollar gekoppeld. Zoet wordt op de bazaar meestal per kilo verkocht en in een banketbakkerij per stuk.
Waar je het koopt
- In Sheki: de halva-bakkerijen in en rond de oude kern, op loopafstand van het Khan-paleis en de karavanserai. Ze bakken de hele dag door; ga in de ochtend voor de versste partij.
- In Bakoe: banketbakkerijen door de hele stad en de zoetwarenkramen op de Teze Bazaar. Voor souvenirverpakkingen zijn de winkels rond de oude stad handiger — zie winkelen in Bakoe.
- Onderweg: langs de weg naar het noordwesten staan kraampjes met noten, gedroogd fruit en zoet; goede plek om te proeven voor je een kilo koopt.
Nog een paar zoete namen
Je komt op dezelfde vitrine vaak mütəki tegen (rolletjes deeg met notenvulling), badambura (bladerdeeg met amandel), en halva in de meer bekende zin: geperste zonnebloem- of sesampasta, meestal geïmporteerd en niet te verwarren met de Sheki-versie. Bij dit alles hoort thee zonder suiker in het glas — hoe dat werkt lees je bij de theecultuur.
Volgende stap: terug naar eten en drinken, of plan je bezoek aan Sheki waar de halva vandaan komt. Meer over de feesttafel in maart staat bij Novruz.